Bennebroekbos

In december 2011 berichtten wij u over het Bennebroekbos. Hieronder gaan wij kort in op de geschiedenis van Huis te Bennebroek en de eigenaressen JGM Willink van Bennebroek en AL Willink. Ook laten wij u weten dat Landschap NH op 28 maart as een bijzonder interessante avond zal organiseren over historische buitenplaatsen in Zuid-Kennemerland in het algemeen en het beheer van het Bennebroekbos in het bijzonder. SBEZK zal op deze avond een bijdrage leveren, samen met diverse deskundigen die u veel kunnen vertellen over de geschiedenis van onze streek.

De sociaal-economische situatie in Bennebroek rond 1914: Het straatbeeld van het dorp werd rond 1914 bepaald door mensen met handkarren, paard en wagens, rijtuigen en de tram. Alleen burgemeester Van Schuylenburch en mevrouw Willink hadden een auto. In 1912 werd de maximumsnelheid voor auto’s op 20 km per uur vastgesteld. De inwoners van Bennebroek maakten voor hun vervoer gebruik van de stoomtram Haarlem-Leiden en van de trein.

Bennebroek in de Eerste Wereldoorlog: In Bennebroek waren in 1914 ca. negen bloembollenkwekers die in totaal 53 mensen in dienst hadden. Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) raakte deze bedrijfstak, door het wegvallen van de export, in de problemen en liep de werkeloosheid op. De gemeente zorgde ervoor dat levensmiddelen zoals brood, vis en groenten goedkoop werden aangeboden aan de inwoners.  In 1916 kampeerde een compagnie soldaten van de landmacht op het grasveld van het Huis te Bennebroek, waar ze door Koningin Wilhelmina bezocht werden. Ter herinnering richtte de familie Willink een gedenknaald in het weiland, die er nog steeds staat.  In 1914 kreeg de woningvereniging Bennebroek een voorschot voor de bouw van dertien arbeiderswoningen op een stuk grond dat door mevr. Willink geschonken was. Vijf jaar later kreeg de woningbouwvereniging opnieuw subsidie voor de bouw van arbeiderswoningen. 

 Ambachtsvrouwe van Bennebroek, mevr J.G.M. Willink van Bennebroek, politiek actief

Burgemeester Van Schuylenburch nam in 1919 ontslag. Mevr. J.G.M. Willink van Bennebroek schreef bij het afscheid aan de Commissaris van de Koningin: ‘Wij betreuren zijn vertrek… Maar nu is de hoofdzaak dat wij hier geen rooms-katholieke burgemeester krijgen, daar de Roomschen alhier gaarne meer macht willen krijgen.  ‘

In de Tweede Wereldoorlog: Een deel van het huis werd gevorderd door Nederlandse, en later door Duitse militairen. De bewoonster van het resterende deel was de freule Arnoldine Leonie Willink. Zij was ongehuwd en overleed in 1950. Huis te Bennebroek werd nagelaten aan de hervormde kerk te Bennebroek opdat er een ‘Protestants Christelijk tehuis voor ouden van dagen uit den gegoeden stand’  ingericht werd. Het werd tussen 1951 en 1953 verbouwd tot rusthuis. In 1973 werd het huis afgebroken. Het architectenbureau H.N. van der Wijk ontwierp een grootschalige nieuwbouw met serviceflats, die de naam ‘Huis te Bennebroek’ kreeg.

Behoud Oude Kern Bennebroek

Sinds 2007 houdt SBEZK zich bezig met de Oude Kern van Bennebroek. In dat gebied van Bennebroek bevinden zich diverse monumenten waaronder het St Lucia Klooster wat mede op ons verzoek een gemeentelijk monument is geworden. In december 2008 bereikte SBEZK samen met tal van andere belanghebbenden overeenstemming met de gemeente Bennebroek over de toekomstige inrichtingvan de OudeKern. Als gevolg hiervan werd in januari 2009, kort na de fusie met de gemeente Bloemendaal, een ontwerp bestemmingsplan ter inzage gelegd. Wij waren erg tevreden over het bereikte resultaat en hebben wethouderDick Winnubsten de betrokken ambtenaar van harte bedankt voor hun positieve bijdrage. Tot zover ging alles goed. In november 2010 bleek echter dat het ontwerp bestemmingsplan niet langer op tafel lag. Er werd door de gemeente Bloemendaal plotseling gewerkt aan een herziene visie voor de Oude Kern. In deze herziene visie waren alle afspraken die waren gemaakt met het voormalig gemeentebestuur, van tafel. Hoewel wij het collegevan Bloemendaalherinnerden aan de afspraken, werden deze niet langer als relevant beschouwd. De ‘stakeholders’ kregen voortaan een voorkeursbehandeling. De gemeenteraad stelde helaas eind mei 2011 de herziene visie Oude Kern vast op aandringen van het college. Dat gebeurde echter zonder inspraak. Ook hiertegen hebben wij ons verweerd. Het is een regel van goed fatsoen om afspraken die gemaakt zijn, na te komen. Mocht zich toch een probleem voordoen, dan horen partijen met elkaar om de tafel te gaan zitten, om te zien of er een oplossing is. Vervolgens hoort de gemeente ook de inspraakverordening die voor dit doel geschreven is, na te leven. Dat alles is niet gebeurd. Wij zijn in beroep gegaan bij de rechtbank. Wij houden u op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen.

Uitbreidingsplannen Wildhoef in Bloemendaal

Via ons meldpunt werd de Stichting attent gemaakt op plannen voor uitbreiding van het 18de-eeuwse landhuis Wildhoef in Bloemendaal. Dit fraaie buiten werd in 1784 in opdracht van de Haarlemse lakenkoopman Willem Philip Kops gebouwd en voorzien van bos en een tuinpaviljoen. Wildhoef is een gaaf bewaard voorbeeld van een buitenplaats. De huidige eigenaar wil het complex uitbreiden met twee vleugels voor het hoofdgebouw. Dit zou eeuwig zonde zijn omdat dit schade berokkent aan het hoofdhuis; niet letterlijk maar figuurlijk. Het huis staat al ruim 200 jaar (!) alleen, daar horen geen vleugels voor. Het ensemble van hoofdhuis, park en theekoepel is al die jaren nagenoeg ongeschonden bewaard gebleven. Het is ongelooflijk treurig te bedenken dat de monumentale uitstraling van het geheel straks in deze hoedanigheid verloren zou gaan en dat het hoofdhuis wordt ‘gevangen’  in de twee moderne niet passende vleugels. De landgoederen in Zuid-Kennemerland zijn van grote cultuurhistorische waarde en zijn stille getuigen van de geschiedenis van de buitenplaats. Wildhoef is een gaaf bewaard voorbeeld en dit moet zo blijven. 

Impressie van hoofdhuis met geplande vleugels

Parkeergarage aan de Dreef

De Provincie heeft een definitief ontwerp voor het nieuwe complex aan de Dreef in Haarlem. Het betreft een nieuw kantoorgebouw, een gerestaureerde dokterswoning, een heringerichte griffietuin en een openbare, ondergrondse parkeergarage. Voor de bouw van de parkeergarage wordt de jaren ’30 aanbouw van de noordelijke zijvleugel van paviljoen Welgelegen geheel afgebroken en daarna herbouwd. De zijvleugel werd in 1930 gebouwd naar ontwerp van Rijksbouwmeester G.C. Bremer. In de jaren ’60 werd een verdieping toegevoegd door de architect H.T. Zwiers. In 2005 werd het ontwerp voor de bouw van een geheel nieuwe vleugel van de Spaanse architect Mateo afgekeurd. Er werd besloten de Bremer/Zwiersgevel na de bouw van de ondergrondse garage opnieuw op te bouwen. Punt van discussie is nu alleen nog de voetgangersingang van de garage. Het geplande gebouw wordt nagenoeg vijf meter hoog en komt voor de zijvleugel te staan (zie impressie afbeelding). Hierdoor wordt het zicht op de vleugel weggenomen en dus ruw verstoord. Het zou zonde zijn als deze uitbouw wordt gerealiseerd omdat de symmetrie van de Bremer/Zwiersvleugel weg  is en de identiteit van de vleugel hiermee geheel verloren gaat. Ons voorstel is een gebouwtje van maximaal een verdieping tegen de vleugel aan te bouwen, zo onopvallend mogelijk. Komende weken wordt hier een beslissing over genomen. We houden u op de hoogte!

Watertoren Zandvoort Te Koop

De watertoren in Zandvoort staat weer volop in de belangstelling. Eerder waren er plannen om de toren af te breken, omdat ontwikkelaars op die plek nieuwbouw wilden plegen. SBEZK heeft zich altijd sterk tegen deze nieuwbouwplannen verzet. Eind december 2011 werd bekend gemaakt dat de watertoren, na 11 jaar in handen te zijn geweest van Watertoren Zandvoort CV, wordt verkocht. De CV gooit het bijltje erbij neer. De plannen voor nieuwbouw zijn van de baan. De vraagprijs is € 2,1 miljoen. Dat betreft de watertoren, de naastgelegen ‘Villa Maris’, en de onderliggende garageboxen. Wat zal er met de watertoren gebeuren? De gemeente Zandvoort heeft verschillende mogelijkheden laten onderzoeken variërend van een hotel met wellnesscenter en horeca, een combinatie van een wellnesscentre met woningen tot een variant met cultuur, recreatie en horeca. In deze drie varianten blijft de watertoren intact. De bouwkundige staat van de watertoren is goed. Radio en TV NH heeft ons in een interview op 27 december 2011 gevraagd hoe SBEZK denkt over de toekomst van de watertoren. Wij zijn van mening dat de gemeente Zandvoort zelf tot koop zou moeten overgaan. De watertoren is een uniek monument in Zandvoort en onmisbaar in haar omgeving. Voor wat betreft de herbestemming denkt SBEZK aan een combinatie van horeca, recreatie en/of cultuur zoals een klein museum in combinatie met een VVV-kantoor en/of een medische post voor hulp aan strandgangers.

Indien er ook nog gebouwd moet worden, dan is SBEZK van mening dat de bouw qua stijl moet aansluiten bij de watertoren en dat her niet ten koste moet gaan van parkeerplaatsen. In geen geval is SBEZK voorstander van hoogbouw naast de watertoren. Ook is SBEZK van mening dat de watertoren een zelfstandig gebouw moet blijven en niet geïntegreerd moet worden in een nieuwbouw-complex.

Nieuwbouw de Hartekamp

Eén van de projecten die ons in 2011 zeer heeft bezig gehouden, is de nieuwbouw aan de noordkant van de voormalige buitenplaats de Hartekamp. Deze nieuwbouw is de tijdelijke huisvesting voor cliëntenvan de Hartekamp Groep, de zorginstelling die eigenaar is van de voormalige buitenplaats in Heemstede.

In 2007 kwam het bestemmingsplan ’ Landgoederen en Groene Gebieden’  tot stand waarin tijdelijke bebouwing aan de noordkant van het hoofdgebouw werd toegestaan totdat nieuwe paviljoens op het middenterreinvan de buitenplaats gereed zouden zijn voor bewoning. Op dit moment staan er op het middenterrein een groot aantal zeer verouderde paviljoens die aan vervanging toe zijn. De SBEZK had aanvankelijk geadviseerd aan de Hartekamp Groep om de paviljoens niet allemaal in één keer te vervangen, maar gefaseerd over te gaan tot nieuwbouw, zodat de noordkant vrij van bebouwing zou blijven. SBEZK wilde dat de buitenplaats niet nog meer zou worden aangetast dan nu al het geval is en bovendien maakte zij zich zorgen over de slingermuur op Huis te Manpad in verband met de heiwerkzaamheden die nodig waren om de nieuwbouw te kunnen realiseren. Uiteindelijk hebben SBEZK, Stichting Huis te Manpad en de bewoners tezamen met de Hartekamp Groep in september 2011 overeenstemming bereikt.

De overeenkomst is notarieel vastgelegd en houdt in dat de tijdelijke bebouwing binnen de afgesproken tijd zal worden verwijderd en dat de natuur wordt hersteld. Ook zijn maatregelen getroffen om te voorkomen dat de slingermuur schade zou oplopen als gevolg van het heien. Het blijft jammer dat overal op de buitenplaats de Hartekamp allerlei noodgebouwen zijn verrezen. Dit raakt niet alleen de noordkant. Ook op de zgn. zuidstrook zijn tijdelijke gebouwen gerealiseerd, die helaas niet tijdelijk blijken te zijn. Een zorginstelling moet kunnen zorgen voor haar cliënten, maar wij hebben erop aangedrongen om toch ook zorg te besteden aan het behoudvan de fantastischeen waardevolle buitenplaats. De Hartekamp is éénvan de mooiste historische buitenplaatsen die Zuid-Kennemerland rijk is! Tot tevredenheid van de SBEZK is het hoofdgebouw onlangs aan de buitenzijde volledig gerestaureerd en opnieuw geschilderd. Een stap in de goede richting. Nu strijden wij nog voor het herstelvan de zuidstrook naast het hoofdgebouw. De SBEZK moet er niet aan denken dat hier drie appartementencomplexen verrijzen, want dan is het voorgoed gedaan met de geschiedenis van de Hartekamp.

Paniek rond kap Bennebroekerbos

Wij ontvingen van diverse verontruste burgers meldingen n.a.v. de grootschalige kap op een deel van het terrein van het Bennebroekerbos in, hoe kan het ook anders, Bennebroek.

Op de fiets zijn wij naar de ‘plaats delict’ getogen. Daar hebben we inderdaad kunnen constateren dat het er rigoureus aan toe is gegaan. Maar gelukkig heeft Francis Schennink, beheerder van het terrein, ons uitgelegd dat de bedoeling goed is. In plaats van een ondoordringbaar en sterk verwaarloosd bos, is het de bedoeling dat de historie van het oude hakhoutbos weer in alle glorie wordt hersteld. De stobben zullen snel weer uitlopen. De bomen die er niet thuishoren, zoals iepen, zijn helemaal verwijderd. Meidoorns zullen worden geplant en ook stinse planten krijgen weer een kans.

Het allermooiste vinden wij wel het zichtherstel op de belvedère. Vanaf de Binnenweg in Bennebroek. Hier stond ooit een uitkijktoren (zie afbeelding). Meer over de geschiedenis van het bos, hoort u later van ons.

Niet door het bos!

SBEZK zet zich in voor behoud van het eeuwenoude bos van de Geestgronden.  Dit bos bevindt zich op de grens van Bennebroek en Hillegom en maakt deel uit van de Ecologische Hoofd Structuur (EHS). Het is van hoge waarde als contrastlandschap. Het bos ligt zo’n 6 meter hoger dan het aangrenzende bollenlandschap. Het bos is een belangrijk wandelgebied voor veel burgers. De politici die achter de schermen aan de plannen voor de A4 snelweg werken, hebben daar geen boodschap aan. Het was zelfs niet de bedoeling om de burgers tijdig te informeren en naar hun mening te vragen. De operatie vond in het geheim plaats. SBEZK zet zich ook in voor behoud van de Vogelenzangse strandvlakten, zie www.gemeentebloemendaal.nl en zoek naar de recent goedgekeurde Structuurvisie.

In de bereikbaarheidsvisie Zuid-Kennemerland, bereikbaar door samenwerking staat dat gekozen is voor een vierbaans snelweg pal tegen de zuidkant van Bennebroek. Het tracé gaat dwars door de waardevolle strandvlakten, het bos en de Oosteinderpolder in Hillegom, stuk voor stuk belangrijke cultuurhistorische gebieden. De beleidsmakers hebben gezegd dat dit tracé het goedkoopst is en ze koppelen daar dan ook nog meteen een jachthaven met dure watervilla’s aan. Hoezo goedkoop? Voor wie? Voor wie wordt deze weg aangelegd? Niet voor de mensen die in dit gebied wonen, maar voor de lobby ‘Van Greenport tot Mainport’ en politici met  ambities ver over de gemeentegrenzen heen.

Nieuwe website gelanceerd!

Na enkele jaren werd het tijd om onze site te moderniseren en aan te passen aan de eisen van de tijd en techniek. Met de nieuwe site hopen we de informatie die we u bieden over onze projecten overzichtelijk en beter toegankelijk te hebben gemaakt. Als u op- of aanmerkingen heeft over de nieuwe site dan vernemen wij deze natuurlijk graag van u.  U kunt ons mailen op info[at]sbezk.nl. De Sbezk wenst u veel surfplezier!

Bollenschuur Kadijk

Aan de Kadijk in Heemstede, op nr 34 staat een oude bollenschuur, gebouwd in 1907-1908 onder architectuur van P Smit in opdracht van Jos MJ Braam. Deze bollenschuur is een rijksmonument, al zou je het niet zeggen, want de schuur staat helaas op instorten.

Op advies van de organisatie Cultuur Historisch Genootschap Duin- en Bollenstreek, heeft de SBEZK contact opgenomen met de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, thans RACM. Wij hebben onze bezorgdheid geuit over de toestand waarin de bollenschuur aan de Kadijk zich bevindt. De staat van onderhoud van deze bollenschuur was al tijden niet zo best, maar helaas heeft de SBEZK geconstateerd dat de schuur er in de afgelopen jaren nog veel verder op achteruit is gegaan. De staat van onderhoud is ronduit erbarmelijk. De SBEZK heeft de RACM gevraagd of het mogelijk is iets te ondernemen om verder verval tegen te gaan, opdat de schuur voor toekomstige generaties behouden blijft. Herbestemming van bollenschuren is een manier om bescherming te bieden en dat zou ook mogelijk moeten zijn, gezien de enorme belangstelling waarop de bollenschuren zich mogen verheugen in deze regio. Voor meer informatie over herbestemming van bollenschuren en het Project Behoud en Herbestemming Bollenerfgoed kunt u op de site terecht onder verslagen en documenten en de link www.bollenschuren.nl